Translate

Mostrando entradas con la etiqueta gallego. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta gallego. Mostrar todas las entradas

O Meniño mariñeiro

O Meniño mariñeiro
villancico gallego



No he conseguido encontrar ninguna información acerca del origen, época, zona, ... de esta panxoliña, excepto la mención de que es un villancico popular gallego.

Afortunadamente, 
el apreciado músico gallego Francisco Rey Rivero realizó una armonización para coro de esta pieza musical, probablemente cuando era Director de la Coral Polifónica URECA, de Vigo.


Francisco Antonio Rey Rivero
(Vilanova de Arousa, 1919 - Vigo, 2012)
imagen de 'La Voz de Galicia'


Letra:



O Meniño mariñeiro
ten un barquiño na man
soña con botalo ao mare
e ser o seu capitán.

Na popa un vento de soños
a proa enfila o alén
o Meniño mariñeiro 
da nas terras de Belén.

Como e un probe mariñeiro
como e un probe mariñeiro
e non ten nadiña que lle dar
deixalle a Xesús seu barquiño
pra que o Neno poida xogar
pra que o Neno poida xogar
ai le le loo ai la la laa

O Meniño mariñeiro
ten un barquiño na man
soña con botalo ao mare
e ser o seu capitán.

Na popa un vento de soños
a proa enfila o alén
o Meniño mariñeiro 
da nas terras de Belén.

Un ventiño que chega do ceo
Un ventiño que chega do ceo
puxa ledo a vela da barca
a escota na man do Meniño
e no mar escumas de prata
e no mar escumas de prata
ai le le loo ai la la laa

O Meniño mariñeiro
ten un barquiño na man
soña con botalo ao mare
e ser o seu capitán.

Na popa un vento de soños
a proa enfila o alén
o Meniño mariñeiro 
da nas terras de Belén. 






Versiones en YouTube:





Partitura:

Partitura para coro SCTB, armonizada por Francisco A. Rey Rivero. 




Agradecimientos:

  • Un agradecimiento muy especial para José Docampo, de la Coral Polifónica URECA, que amablemente me facilitó la partitura para coro armonizada por Francisco A. Rey Rivero.
  • La imagen de cabecera de esta página está tomada de la Web "Olivito Detalles", donde tienen un montón de artículos curiosos, interesantes y bastante asequibles para eventos como bodas, primeras comuniones, detalles de empresa, ...








* 2307181530

O meu amor mariñeiro

O meu amor mariñeiro



"O meu amor mariñeiro", es una canción compuesta por el grupo folk gallego "Fuxan os Ventos", con letra en gallego de Lois Álvarez Pousa, adaptada a partir del poema "A Trova do Amor Lusíada", original en portugués, del poeta y político Manuel Alegre, y música de Xosé L. Rivas Cruz.



imagen corporativa de Fuxan os Ventos en Twitter.

Salió como tema nº 1 en el LP titulado "QUEN A SOUBERA CANTAR", publicado por la discográfica Ruada en 1981.



carátula del LP 'QUEN A SOUBERA CANTAR'


Manuel Alegre, que fue candidato en las presidenciales portuguesas de 2006, compuso este poema en 1961, mientras estaba preso por sus actividades de oposición al régimen de Oliveira Salazar y a la guerra colonial cuando había sido enviado a cumplir el servicio militar en Angola. 



Manuel Alegre de Melo Duarte
(Águeda, 12 may 1936)
cartel de la campaña presidencial de 2006 - Portugal

Basada en el mismo poema, y con el primer verso como título, hay otra canción, de tipo fado, con música de Alain Oulman, cantada por Amália Rodrigues, 'a Rainha do Fado'.

De esta versión hay dos grabaciones: la primera se grabó en 1970, pero fue prohibida por la censura del régimen fascista que gobernaba Portugal en ese momento y no se llegó a publicar hasta el año 2010, cuando se incluyó como Bonus en la reedición de ese año del LP "Com Que Voz", editado originalmente en 1970.

La segunda fue grabada en 1977, después de la Revolución de los Claveles, del 25 de abril de 1974, y se publicó en el LP 'Cantigas numa Língua Antiga' ese mismo año.






Pero la primera versión cantada, con la música y en la voz de Adriano Correia de Oliveira, amigo de Manuel Alegre y compañeros en la lucha contra la dictadura vigente en Portugal, se publicó ya en 1961, con el mismo título del poema, en el EP "Fados de Coimbra".

Esta canción se convirtió en el himno de la resistencia de los estudiantes a la dictadura de Oliveira Salazar.



Adriano Maria Correia Gomes de Oliveira
(Porto, 9 abr 1942 — Avintes, 16 oct 1982)

Letra:


O meu amor mariñeiro


Meu amor é mariñeiro
e vive no alto mar;
son os seus brazos o vento
ninguén llos pode amarrar.

Meu amor é mariñeiro
e cando me ven falar
pon un carabel nos beizos
no corazón un cantar.

EU SON LIBRE COMO AS AVES
E PASO A VIDA A CANTAR;
CORAZÓN QUE NACE LIBRE
NON SE PODE ENCADEAR.

Traio un navío nas veas
eu nacín pra mariñar;
quen tente porme cadeas
háme primeiro matar!
Vale máis ser libre un día
no confín do bravo mar,
que vivir toda a vida,
preso, escravo e a calar!

El vive alá lonxe, lonxe,
onde brúa o bravo mar,
e coa súa forza inmorrente
onda nós ha de voltar!

EU SON LIBRE COMO AS AVES
E PASO A VIDA A CANTAR;
CORAZÓN QUE NACE LIBRE
NON SE PODE ENCADEAR.

Nun momento, de repente,
eu sei que un día virá,
como se o mar e o vento,
en nós abrise a cantar.

HEI PASAR POLO LUGARES
COMO O VENTO NO AREAL
ABRIR TÓDALAS VENTANAS
COA ESCRAVITUDE ACABAR!

Polas rúas das ciudades
hei de pasar a cantar,
traguendo na mau direita
a espada da libertá.
Como se un navío entrase
de supeto, na ciudá,
traguendo a voar no mástil
bandeiras de libertá!

HEI PASAR POLO LUGARES
COMO O VENTO NO AREAL
ABRIR TÓDALAS VENTANAS
COA ESCRAVITUDE ACABAR!



Ana Graciela Fassi
Mujer y las gaviotas





Letra del fado "Meu amor é marinheiro".





Meu amor é marinheiro

E mora no alto mar

Seus braços são como o vento

Ninguém os pode amarrar.


Quando chega à minha beira
Todo o meu sangue é um rio
Onde o meu amor aporta
Seu coração – um navio.

Meu amor disse que eu tinha
Na boca um gosto a saudade
E uns cabelos onde nascem
Os ventos e a liberdade.

Meu amor é marinheiro
Quando chega à minha beira
Acende um cravo na boca
E canta desta maneira.

Eu vivo lá longe, longe
Onde dormem os navios
Mas um dia hei-de voltar
Às águas dos nossos rios.

Hei-de passar nas cidades
Como o vento nas areias
E abrir todas as janelas
E abrir todas as cadeias.

Meu amor é marinheiro
e mora no alto mar,
Coração que nasceu livre
Não se pode acorrentar.






Poema original de Manuel Alegre "A Trova do Amor Lusíada":

Meu amor é marinheiro
quando suas mãos me despem
é como se o vento abrisse
as janelas do meu corpo.

Quando seus dedos me tocam
é como se no meu sangue
nadassem todos os peixes
que nadam no mar salgado.

Meu amor é marinheiro.
Quando chega à minha beira
acende um cravo na boca
e canta desta maneira:

- Eu sou livre como as aves
e passo a vida a cantar
coração que nasceu livre
não se pode acorrentar.

Trago um navio nas veias
eu nasci para marinheiro
quem quiser pôr-me cadeias
há-de matar-me primeiro.

Meu amor é marinheiro
e mora no alto mar
seus braços são como o vento
ninguém os pode amarrar.

Quando chega à minha beira
todo o meu sangue é um rio
onde o meu amor aporta
seu coração - um navio.

Meu amor disse que eu tinha
uns olhos como gaivotas
e uma boca onde começa
o mar de todas as rotas.

Meu amor disse que eu tinha
na boca um gosto a saudade
e uns cabelos onde nascem
os ventos e a liberdade.

Meu amor falou-me assim:
Ó minha pátria morena
meu país de sal e trevo
meu cravo minha açucena 

Vale mais ser livre um dia
lá nas ondas do mar bravo
do que viver toda a vida 
pobre triste preso escravo.

Eu vivo lá longe longe
onde passam os navios
mas um dia hei-de voltar
às águas dos nossos rios.

Hei-de passar nas cidades
como o vento nas areias
e abrir as janelas
e abrir todas as candeias.

Hei-de passar a cantar
pelas ruas da cidade
erguendo na mão direita
a espada da liberdade.

Ó minha pátria morena
meu país de trevo e sal
sou marinheiro e não esqueço
que nasci em Portugal.

Assim falou meu amor
assim falou ele um dia
desde então eu vivo à espera
que volte como dizia.

Eu creio no meu amor
meu amor é marinheiro
quem quiser pôr-lhe cadeias
há-de matá-lo primeiro.

Sei que um dia ele virá
assim muito de repente
como se o mar e o vento
nascessem dentro da gente

Como se um navio entrasse
de repente na cidade
trazendo a voar nos mastros
bandeiras de liberdade.

Meu amor é marinheiro
e mora no alto mar
coração que nasceu livre
não se pode acorrentar.




Versiones en YouTube:


  • La versión original de Fuxan os Ventos:



  • Versión coral a capella, por el Coro de Oleiros:


Partitura y MIDI:





 





Bonus:







Agradecimientos:
  • En primer lugar agradezco a Jose, el Barbax, residente en Palma de Mallorca, principal responsable de que esta página esté aquí.
  • La imagen de cabecera de esta página es de aquí.
  • La letra está copiada, casi literalmente, de la web musikazblai.
  • La pintura "Mujer y las gaviotas", de Ana Graciela Fassi, está copiada del blog Agarimo.
  • El texto del poema 'Trova do Amor Lusíada' lo encontré en el blog "Amigo Imaginário". Muchas gracias por compartir.
  • La ilustración "amor con amor salado amor marinero", justo antes de Agradecimientos, es de 'Lansaque', copiada de su blog, donde puedes encontrar literalmente cientos de ilustraciones atractivas y sugerentes.
  • La carátula del EP de Adriano Correia es del blog "Guitarra de Coimbra", donde hay más información sobre ese disco.



* enlaces 2307010742

O cuco

O cuco


Cuculus canurus
cuco


El cuco (cuculus canorus) es un ave de aspecto estilizado, de más de 30 cm de longitud y hasta 60 de envergadura, que vive en Europa entre los meses de abril y septiembre. Pasa los inviernos en África, en los bosques tropicales al sur del Sahara.

Su canto es fácilmente identificable, y es conocido su carácter de ave parasitaria que no construye nido, sino que pone sus huevos en nidos de otras aves, que serán las que alimenten a sus pollos.









En el contexto de este blog, "O cuco" es una canción infantil popular tradicional gallega cuya primera grabación apareció como tema nº 4 en el disco "... Nin rosmar un laído" del cantautor e loitador galego Suso Vaamonde, grabado en directo, en una actuación en el Teatro-Cine de Veiga, en Moaña (Pontevedra) en 1977. 



Xesús Vaamonde Polo
Suso Vaamonde
Rego do Vargo (Ponte Caldelas), 20 dic 1950 - Vigo, 16 feb 2000
foto: concierto en Ourense - 1992



Letra:


O cuco, cuco, cuqueiro
o cuco, cuco, cucón.
Madrugón e cantareiro
cantareiro e madrugón.

Oise pola carballeira
ó vello cuco souril
ó nacer a primaveira
antre o Marzo i o Abril.

O cuco, cuco, cuqueiro
o cuco, cuco, cucón.
Madrugón e cantareiro
cantareiro e madrugón.

¡O vello cuco cucou
e moito máis cucará!
¡O cuco non me capou
e nunca me capará!

O cuco, cuco, cuqueiro
o cuco, cuco, cucón.
Madrugón e cantareiro
cantareiro e madrugón.

Polas mañás ben cediño
o cuco canta: cu- cu.
¡Como o teño por veciño
eu trato o cuco de tu!






Versiones en YouTube:


  • La voz de Suso Vaamonde, en un montaje con la letra en pantalla sobre imágenes de Galicia:




  • La versión coral para voces mixtas: "O cuco" interpretado por el CUCO - Coro Universitario do Campus de Ourense, dirigido por Xabier Álvarez Iglesias, en la celebración del 40 aniversario del campus de Ourense:





Partitura y MIDI:








Agradecimientos:


  • Un agradecimiento muy especial para Xabier Álvarez, director del coro "Cuco Schola Cantorum", que me mostró esta canción que yo no conocía, lo que me llevó a la idea de montar esta página. Considero de justicia dedicársela. ¡GRACIAS!
  • La imagen de cabecera de esta página es de Wikipedia.
  • La foto de Suso Vaamonde en Ourense es de su web.
  • El cuco antes de 'Letra' viene de la web 'Índice de páginas' llena de puzzles, juegos, poemas, dibujos para colorear, tests, ...
  • El cuco después de 'Letra' es de esta página de la web de la Sociedad Española de Ornitología, en la que está toda la información sobre esta ave, y muchas aves más.Letra copiada de la web homenaje de Suso Vaamonde.
  • El reloj de cuco, aquí debajo, es de la web 'pixshark', un sitio con más de un millón de imágenes para descargar.




* 2307220203

Na espenuca da mariña

En la cueva de la Virgen
En la cueva de la costa
Na espenuca da mariña

villancico marinero








Esta es la versión en gallego, por Joaquín Lema García, del villancico mar¡nero "En la cueva de la costa", letra y música original de Domingo Palacio López, composición del año 2002.

Pero en realidad este villancico nació con letra de vocablos locales de Castro Urdiales, en la costa de Cantabria, la tierra natal de su compositor, y con el título de  "En la cueva de la Virgen", por haber en su pueblo una cavidad lindando con la mar que tiene ese nombre. 

Después lo tradujo al castellano actual con el título de "En la cueva de la costa". O sea, que, en palabras de Domingo, hay tres letras distintas y una sola música verdadera.

Por último, y esta es la versión con la que se empezó esta página, Joaquín Lema, un referente en el mundo de la docencia, la adaptó al idioma gallego.

No estoy seguro si fue esta última versión en gallego o la segunda, en castellano, la que llegó hace años a muchos centros escolares de la costa de Galicia, donde se ensayó y cantó en la época de Navidad.

Me encantaría recibir algún comentario de quien tenga noticias de alguna de aquellas interpretaciones, y no digamos si puede aportar una grabación, sonora o audiovisual.


Domingo Palacio López
(Castro Urdiales, 1943)
musicólogo, catedrático jubilado, Doctor en Filosofía y Ciencias de  la Educación, pedagogo, pianista, director y compositor


Letra en gallego por Xaquín Lema:
(la que dio origen a esta página de este blog)
firma Xaquín do Herdeiro




Na espenuca da mariña


I

Na espenuca da mariña,
rebordada a medianoite,
entre parruma e marotos,
xermola un naipelo, madre.

Ten a faciana tan loura
tal asalmonado arcanxo,
sublimes os seus olliños,
talmente semella un anxo.

(Retrouso)

Dentro dun penedo
dun con dun coiñal,
ven ó mundo un neno,
que lindo que está.

Vamos ó petouto,
¡todos cara alá!
levémoslle leite,
e cueiros máis pan.

O orballo estao mollando,
azóutalle o vento, madre;
aquedando á intemperie,
¡pandará cun frío padre!

Procuro sinta socairo
ó abeiro do chuvasqueiro
a choiva que non o cale
cun sueste de devanceiro.

(ó retrouso)

III

Amasio, alas ó vento
e apreixa para seus padres
estoutro chacho moinancia
e toriños que esmingalles.

Se acaecera en estío
algo máis poidera darlle,
mais sobre as ondas hai tempo
non se sustenta tu padre.

(ó retrouso)

IV

Outrora veu a parella
a esmolar polos cubertos,
mais non lle dan acubillo
¡ai de vós!, febles enxertos.

Na espenuca da mariña,
rebordada a media noite,
entre parruma e marotos,
xermola un naipelo, madre.



Lo que dice la letra, en castellano (traducción mayormente literal):

I

En la cueva de la marina,
Desbordada la medianoche,
Entre bruma y gaviotas,
Germina un bebé, madre.

Tiene la cara tan rubia,
Tal asalmonado arcángel,
Sublimes sus ojitos,
Talmente parece un ángel.

(estribillo)
Dentro de un peñasco
De una esquina de un pedregal,
Viene al mundo un niño,
Qué lindo que está.

Vamos a la cima,
¡todos para allá!
Llevémosle leche,
Y pañales y pan.

La llovizna le está mojando,
Le azota el viento, madre;
Calmándose a la intemperie,
¡cargará con un frío padre!

Busco refugio
Al abrigo del chubasquero
Que no le cale la lluvia
Con un sudeste de antepasado

(al estribillo)

III

Querido, alas al viento
Y un abrazo para sus padres
A este muchacho moinancia
Y trocitos que desmigajes

Si ocurriera en verano
Algo más podría darle,
Mas sobre las olas hace tiempo
Que no se aguanta tu padre.

(al estribillo)

IV

Otrora vino la pareja
A mendigar por los alpendres,
Pero no les dan cobijo
¡ay de vosotros! Débiles injertos.

En la cueva de la marina,
Desbordada la medianoche,
Entre bruma y gaviotas
Germina un bebé, madre. 




Letra de la versión original,

en la lengua local de Castro Urdiales: 
© Domingo Palacio. 2002 - Madrid


En la cueva de la Virgen
Villancico en antiguo lenguaje castreño


I

En la cueva de la Virgen,

pasau la meganoche,
entri cofles y paviotas,
ha nacidu un niñu, madre.

La su cara es tan roja
como cabrachu de Urdiales,
devinos son sus ojillos,
talmente paice un ángel.

(Estribillo)
Endrento una espeña
cancia el Pedrigal,
vino al mundo un pichi,
qué maju que está.

Chachos, a Luchana
todos en manjuá,
trujémosle lechi,
zatucas y pan.

II
La cellisca le azota,
afítale el vientu, madre,
se alcontra en la santimperie,
¡qué friu pasará el probe!

El mi lástico le llevu
pa que pueda socairarse,
con un sueste de agüelu,
que la chuvia no le cale.

(al estribillo)

III
Amante, has dir corriendu,
apúrriales a sus padres
esti curruscu gallofa
y esi cachillo de pulpe.

Si no sería en invierno
algu más puiera dailes,
pero a la mar hace tiempu
que no ha golvido tu padre.

(al estribillo)

IV
Antier vino el matremonio
pidiendo por los portales,
mas naide les puso asubio
denguno donde fondiarse.


En la cueva de la Virgen,
pasau la meganoche,
entri cofles y paviotas,

ha nacidu un niñu, madre.


Nota: hay una explicación de algunos términos de esta versión al final de la página.


Letra de la versión 2ª, en castellano actual:
 © Domingo Palacio. 2002 - Madrid



En la cueva de la costa



I
En la cueva de la costa,
pasada la medianoche,
entre niebla y gaviotas,
ha nacido un niño, madre.

Tiene la cara tan roja
como maduro tomate,
divinos son sus ojillos,
talmente parece un ángel.


(Estribillo)
Dentro de una peña
en el pedregal,
vino al mundo un niño,
qué majo que está.

Vamos a la roca,
¡todos hacia allá!
llevémosle leche,
pañales y pan.

II
El agua le está mojando,
le azota el viento, madre.
Durmiendo a la intemperie,
¡qué frío pasará el pobre!

Le llevo mi chubasquero
para que tenga socaire,
con un sueste de abuelo,
que la lluvia no le cale.

(al estribillo)

III
Amante, vete corriendo,
y toma para sus padres
este pedazo gallofa
y ese trocillo de pulpe.

Si no sería en invierno
algo más pudiera darles,
pero a la mar hace tiempo
que no ha salido tu padre.

(al estribillo)

IV
Ayer vino el matrimonio
pidiendo por los portales,
mas nadie les dio refugio
ninguno donde quedarse.

En la cueva de la costa
pasada la media noche,
entre niebla y gaviotas,
ha nacido un niño, madre.






Partitura:

Según explica el compositor, en la partitura que se ofrece aquí solo va la melodía y el texto, por lo que se puede arreglar a gusto de cualquier grupo: al unísono, coro mixto, coro de voces blancas o graves, grupo instrumental vocal, etc.

En sus palabras: "Mi idea es que el posible intérprete de mis obras las conozca en su melodía primeramente y, si le gusta, ya adaptaremos las partituras a sus necesidades concretas; porque dentro de agrupaciones del mismo tipo (coros, rondallas, solistas, etc.) cada cual tiene su propios puntos fuertes y débiles; o sea, me gusta personalizar."

Para ponerse en contacto con él, pueden hacerlo al e-mail dopalo@terra.com o al tl. 664 620 775.









Agradecimientos:


  • El primer agradecimiento debe ser para el autor de esta composición: D. Domingo Palacio, por su amabilidad atendiendo consultas y facilitando materiales, y sin cuya colaboración no hubiera sido posible esta página. 
  • La imagen de cabecera de esta página es de la playa de las Catedrales, en Ribadeo (Lugo - España), tomada de una página sobre playas raras de la web venezolana "Canal de Noticia".
  • Irene Tejado tradujo al castellano la letra. Gracias!


 


Explicación de algunos términos propios del lenguaje de Castro Urdiales, aportado por el autor:

afítale = córtale
amante = apelativo cariñoso que daban las madres a sus hijos
antier = anteayer
apúrriales = llévales
asubio = refugio
cancia = hacia
cellisca = viento mezclado con agua de la mar
chuvia = lluvia
cofles = cofres (aves marinas)
curruscu = extremo de una barra de pan
dailes = darles
denguno = ninguno
dir = de ir
endrento = dentro
espeña = peña, roca
fondiarse = quedarse
gallofa = barra pequeña de pan
golvido = vuelto
lástico = jersey de cuello alto
manjuá = tropel
matremonio = matrimonio
meganoche = medianoche
paviotas = gaviotas
pulpe = pulpo
santimperie = intemperie
se alcontra = se encuentra
sueste = sombrero marinero impermeable de ala ancha
trujémosle = llevémosle